Tijdschrift ZijaanZij, november 2009

Sylia de Graaf schreef twee jaar geleden samen met haar vrouw Inge Diepman het boek Diep, over het verlies van hun zoontje. Sylia's nieuwe roman De zenuwsloper gaat over Ella, die opgroeit in een gereformeerd gezin dat beheerst wordt door de mysterieuze ziekte van haar moeder. Als Ella de waarheid over haar moeders pijnaanvallen hoort, moet ze die koste wat kost geheim houden. De man die haar moeder ziek heeft gemaakt, wordt een obsessie voor haar.

Hoeveel lijk jij op de hoofdpersoon Ella?
'Hoe het er bij Ella thuis aan toeging, lijkt wel wat op mijn eigen gereformeerde opvoeding. Ik heb later afstand genomen van de kerk, en dat heeft zeker ook met mijn lesbische relatie te maken. Ik denk dat veel vrouwen zich in Ella herkennen, omdat veel dochters heel loyaal zijn aan hun moeder en haar niet willen kwetsen. Ik heb zelf ook lang gewacht met mijn moeder te vertellen dat ik op vrouwen val - maar met een geheim moeten leven is ook niet bepaald leuk. Ella is trouwens goed bevriend met een meisje dat lesbisch is, en dat vindt haar man nogal ingewikkeld.'

Welke scène vond je het leukst om te schrijven?
'Ik vond het leuk om een vrijscène te schrijven van Ella met haar vriend. En ik vond het heerlijk om de ontknoping te schrijven, omdat ik daar echt naartoe leefde. Het was ook prettig om in de leefwereld van een gereformeerd gezin uit de jaren zeventig te duiken, met alle truttigheid van die tijd. Ik heb veel goede herinneringen aan mijn eigen jeugd, dus het was fijn om die tijd weer op te roepen.'

Wat is het beste advies dat je als schrijver hebt gekregen?
'Laat mensen meelezen. Ik heb een paar goede vriendinnen, die verschillende belevingswerelden hebben, laten lezen wat ik schreef. Als ik merkte dat een bepaalde scène niet goed overkwam, wist ik dat ik er nog eens naar moest kijken.'

Welk boek ligt er op je nachtkastje?
'Een hele stapel, en ik pak steeds iets waar ik zin in heb. Ik houd bijvoorbeeld van de boeken van Couperus. Heerlijk, dat gezeur over niks. Tijdens het schrijven las ik soms ter inspiratie iets dat heel goed geschreven is, maar ook juist heel slecht geschreven verhalen. Het was bemoedigend om te zien dat mijn eigen boek beter was.'

Wat wil je bij je lezers teweegbrengen?
'Ik hoop dat het boek beklijft, dat het niet zo oppervlakkig is als het eten van een zak chips. De thema's loyaliteit, schuldgevoel en schaamte zijn voor iedereen herkenbaar. Ik hoop dat mensen daar na het lezen van deze roman over blijven nadenken.'